Sezon rowerowy już się kończy i należy pomyśleć o odpowiedniej konserwacji swojego sprzętu na zimę. Chociaż pogoda w grudniu, styczniu i lutym z roku na rok jest coraz cieplejsza, na ulicach polskich miast wciąż nie spotkamy zbyt wielu kolarzy w tych miesiącach. Zanim zniesiesz swój pojazd do piwnicy lub garażu, zadbaj o jego stan techniczny. Odpowiednie wyczyszczenie i nasmarowanie ruchomych części pozwoli zaoszczędzić przykrych niespodzianek na wiosnę.
Spis treści:
Gruntowne czyszczenie roweru
Zabezpieczanie ruchomych części przed korozją
Konserwację roweru na zimę zacznij od gruntownego czyszczenia. Brud pozostawiony na sprzęcie przez kilka miesięcy obniża żywotność pojazdu
W trakcie sezonu nie zawsze mamy czas, aby kompleksowo zadbać o swój rower. Pobieżne wytarcie zabrudzeń z ramy czy naoliwienie łańcucha wystarcza tylko na krótką chwilę. Co najmniej raz lub dwa razy do roku należy przeprowadzić konserwację jednośladu. Najlepiej to zrobić na zimę, po skończonym sezonie. Naturalnie częstotliwość renowacji i gruntownego doczyszczania zależy oczywiście od eksploatacji i typu sprzętu ? o swój jednoślad bardziej muszą dbać kolarze górscy czy crossowi od amatorów miejskich przejażdżek. Bez wątpienia jednak nie należy lekceważyć wagi regularnych konserwacji i przeglądów ? dzięki nim w porę zauważysz drobne usterki zanim zdążą przerodzić się w poważne uszkodzenia takie jak np. pęknięcie ramy.
Przygotowania
Zacznij od zdjęcia wszystkich akcesoriów i elementów ruchomych. Bagażnik, koszyk na bidon czy błotniki myje się o wiele wygodniej, gdy nie są przymocowane na stałe do roweru. Po skończeniu konserwacji będzie je można założyć z powrotem. Rowerową elektronikę taką jak GPS czy lampy z bateriami lepiej jest przechować osobno w domu, szczególnie, jeśli jednoślad zamierzasz pozostawić w zimie na zewnątrz. Zdejmij też od razu łańcuch. Dzięki temu nie dostanie się do niego piach w trakcie mycia ramy.
Rama roweru, koła, kierownica i siodełko
Ramę wraz z widelcem oraz koła i pedały myjemy na mokro. Od myjki ciśnieniowej lepszy będzie zestaw szczotek, miska z wodą i profesjonalnym płynem czyszczącym. W trakcie szorowania omijaj okolice łożysk ? piast, sterów przy kierownicy i suportu. Nawet najmniejsze drobiny piachu, które się tam dostaną wraz z wodą, będą później działały niczym papier ścierny na wrażliwe elementy. W trakcie mycia obręczy koła, sprawdź od razu, czy naciąg szprych jest właściwy.
Kierownicę z kolei najlepiej jest czyścić tylko lekko zwilżoną szmatką. Niektóre modele mają gąbkową powłokę, która po wchłonięciu nadmiernej ilości wody może się potem odkształcić. Na zwiększoną uwagę zasługują także manetki i dźwignie hamulcowe. Przy ich pielęgnacji zachowaj ostrożność, aby nieumyślnie nie wtłoczyć brudu do środka pancerzy, które chronią linki przerzutkowe i hamulcowe. Jeśli tak się stanie, w zasadzie cały układ trzeba przeczyścić i nasmarować albo trzeba będzie wymienić na nowy.
Po wykonaniu tych czynności zdejmij sztycę z siodełkiem i dokładnie przetrzyj jarzmo. Zwróć uwagę, aby do rury podsiodłowej nie nakapała woda. Rama roweru w większości modeli jest chroniona specjalną powłoką jedynie od zewnątrz, dlatego wilgoć wewnątrz rur będzie korodować. Przed zabraniem się za czyszczenie układu napędowego, osusz z grubsza wszystkie umyte części szmatką lub ręcznikiem papierowym.
Układ napędowy
Łańcuch, mechanizm korbowy, pedały, wózek przerzutki i przekładnie to najważniejsze, a zarazem najbardziej narażone na uszkodzenia części w całym rowerze, dlatego do ich konserwacji należy podejść bardzo starannie. Łańcuch najlepiej zanurzyć na kilkadziesiąt minut w misce z preparatem odtłuszczającym, a następnie dobrze wyszczotkować. Sprawdza się też popularne ?szejkowanie?: do plastikowej butelki włóż łańcuch, zalej go płynem, a po zakręceniu korka energicznie wstrząsaj pojemnikiem przez ok. minutę i odstaw na chwilę, aby drobinki brudu osiadły na dno.
Podobnie postąp z kasetą i korbą. Wszystkie tryby dokładnie wyszczotkuj, żeby wydłubać spomiędzy zębatek zmieszany ze smarem piach. Warto też pokusić się o rozkręcenie kółka tylnej przerzutki, gdyż zbiera się tam zazwyczaj dużo brudu. Po wykonaniu tych czynności należy zebrać większość płynu szmatką i pozostawić do wyschnięcia.
Preparaty do czyszczenia
Na rynku dostępnych jest wiele dobrych preparatów, warto abyś zaopatrzył się zarówno w uniwersalny środek, którym umyjesz ramę, mostek i metalowe części kół, jak i płyn odtłuszczający na bazie np. benzyny ekstrakcyjnej do trybów, przerzutek i łańcucha. Odradza się używać silnych detergentów, które mogłyby wejść w reakcję z powłokami antykorozyjnymi (np. rozpuszczalniki nitro). Czyszczenie zewnętrznych hamulców należy natomiast przeprowadzić bez użycia środków chemicznych, zwłaszcza tych na bazie ropy, gdyż mogłyby one naruszyć strukturę klocków hamulcowych lub inne ogumienie.
Konserwacja roweru na zimę obejmuje uzupełnienie smaru lub oleju we wszystkich łożyskach oraz zabezpieczenie innych ruchomych elementów przed korozją. Potem możesz już przygotować pojazd do kilkumiesięcznego odpoczynku
Nawet najlepszy sprzęt wymaga okresowego serwisowania, który powinien przeprowadzić profesjonalny mechanik. Jeżeli jednak od ostatniego przeglądu nie minęło sporo czasu, a Twój rower nadal ma się dobrze, konserwację najważniejszych elementów na zimę możesz przeprowadzić samodzielnie. Wymaga to oczywiście pewnej smykałki do majsterkowania i posiadania odpowiednich narzędzi. Szczególnie ważne jest, żeby używać kluczy i śrubokrętów dopasowanych rozmiarem do wielkości gwintu czy śruby. Operowanie zbyt małymi lub zbyt dużymi numerami, może wypaczyć delikatne elementy metalowe i przy kolejnej konserwacji trzeba je będzie wymienić na nowe.
Układ napędowy i przerzutki
Zacznij od zapięcia i założenia z powrotem łańcucha. Następnie równomiernie nasmaruj cały łańcuch płynnym olejem do napędu rowerowego. Dozuj jedną kroplę na każde ogniwo, nadmiar zbierz suchą szmatką i kilkanaście razy zakręć pedałami, by olej dostał się w każde miejsce. Po godzinie ostatnią czynność można powtórzyć. Trybów nie smaruj, możesz natomiast zaaplikować odrobinę preparatu na tylną przerzutkę w miejscu punktów obrotu. Konserwacja linek (części pod pancerzami) nie jest obowiązkowa, więc jeśli nie dysponujesz dużą ilością czasu, możesz ten etap pominąć.
Łożyska
Nieco więcej pracy wymaga poprawna konserwacja pozostałych elementów ruchomych jednośladu. Na uwagę zasługują stery, piasty i suport. Jeśli dwie ostatnie z nich są w formie pakietu, nic nie musisz robić. Nieco starsze rozwiązania oparte są natomiast na w pełni rozbieralnych zestawach. Co do zasady, łożysk maszynowych się nie smaruje, natomiast te klasyczne kulkowe wymagają potraktowania stałym smarem. W obu wypadkach wszystkie części należy delikatnie zdemontować i dokładnie wytrzeć do sucha. Niektórzy eksperci polecają jednak nałożyć cieniutką warstwę smarowidła na miski łożysk maszynowych, dzięki czemu zwiększy się ich odporność na wilgoć. Stery wymagają ponownego nasmarowania po przejechaniu ok. 2000 km. Obowiązują tutaj podobne zasady jak przy piastach. Pamiętaj, by po założeniu wszystkich elementów z powrotem kilkukrotnie obrócić obręczą koła i pokręcić na boki kierownicą, by rozłożyć równomiernie smar w tulejach. Warto przy tym sprawdzić jakość zaciśnięcia gwintów ? stuki przy poruszaniu (piasty) lub napieraniu na kierownicę (stery) mogą świadczyć o luzach.
Poprawnie umyty i zakonserwowany rower należy zabezpieczyć ochraniaczem wykonanym z materiału przepuszczającego powietrze i schować do piwnicy lub schowka. Odradza się trzymać jednoślad na zewnątrz w trakcie zimy ze względu na wilgoć i zmieniające się warunki atmosferyczne. Jeżeli jednak jesteś zmuszony pozostawić swój sprzęt np. na balkonie, dodatkowo opakuj go nieprzemakalna folią.
